บล็อก
รังไหมไทยกับสารเซริซิน (Sericin): วัตถุดิบจากภูมิปัญญาไหมไทยสู่เซรั่มบำรุงผิวระดับพรีเมียม
“หัตถกรรมไหมไทยเป็นมรดกที่ส่งทอดผ่านรุ่น
ในยุคปัจจุบัน รังไหมเหลือจากการสาวไหมกำลังกลายเป็นวัตถุดิบมูลค่าสูง
ในตลาดความงามระดับสากล”
ไหมไทย (Thai Silk) เป็นหนึ่งในมรดกทางวัฒนธรรมที่โลกรู้จัก ภาพของผ้าไหมไทยปรากฏในงานแฟชั่นระดับสากล และเรื่องราวของหัตถกรรมไหมเป็นที่ภาคภูมิใจของคนไทย แต่เบื้องหลังของผ้าไหมที่งดงามนั้น มีขั้นตอนการผลิตที่เริ่มจากรังไหม ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่หลายคนไม่รู้ว่ามีคุณค่าซ่อนอยู่นอกเหนือจากเส้นใยที่ใช้ทอ
รังไหมประกอบด้วยโปรตีนหลัก 2 ชนิด คือไฟโบรอิน (Fibroin) ที่เป็นเส้นใยกลางและถูกใช้ในการทอผ้า และเซริซิน (Sericin) ที่เป็นชั้นนอกห่อหุ้มเส้นใยและทำหน้าที่เป็นกาวธรรมชาติ ในกระบวนการสาวไหมแบบดั้งเดิม เซริซินจะถูกล้างออกเพื่อให้ได้เส้นใยไฟโบรอินที่นำไปใช้ทอผ้า เซริซินที่ถูกล้างออกนี้เคยถูกมองว่าเป็นของเหลือ แต่ในห้องปฏิบัติการสมัยใหม่ สารตัวนี้กลายเป็นวัตถุดิบมูลค่าสูงในวงการเครื่องสำอาง
บทความนี้เล่าเรื่องราวของเซริซินจากรังไหมไทย ตั้งแต่ภูมิปัญญาหัตถกรรมไหม คุณสมบัติของโปรตีนในเชิงวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง การพัฒนาให้พร้อมใช้ในผลิตภัณฑ์ และบทบาทของทรัพย์ ไบโอเทคในการเชื่อมโยงทรัพยากรไทยกับเจ้าของแบรนด์
ภาพรวมตลาดเซริซินและไหม
ไทยผลิตรังไหมมากกว่า 1,500 ตันต่อปี โดยรังไหมที่เหลือจากการสาวไหมในอุตสาหกรรมผ้าไหมส่วนใหญ่ยังไม่ได้นำมาแปรรูปเป็นเซริซิน (อ้างอิง: กรมหม่อนไหม, 2024)
ตลาดเซริซิน (Sericin) ในเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ดูแลผิวระดับโลกเติบโตด้วยอัตรา CAGR มากกว่า 8 เปอร์เซ็นต์ในช่วงปี 2020 ถึง 2024 (อ้างอิง: Mordor Intelligence, 2024)
เซริซินประกอบด้วยกรดอะมิโน 18 ชนิด ในสัดส่วนที่มีกรดอะมิโนสายโพลาร์สูง เช่น Serine 33 เปอร์เซ็นต์ Glycine 14 เปอร์เซ็นต์ และ Aspartic Acid 17 เปอร์เซ็นต์ (อ้างอิง: Journal of Cosmetic Dermatology, 2022)

จากหัตถกรรมไหมไทยสู่วัตถุดิบเครื่องสำอาง
หัตถกรรมไหมไทยมีรากฐานในหลายภูมิภาคของประเทศ โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีกลุ่มผู้เลี้ยงไหมและทอไหมเป็นเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็ง ในกระบวนการผลิตไหมแบบดั้งเดิม ผู้เลี้ยงไหมใช้หม่อนเป็นอาหารหลักของหนอนไหม จากนั้นหนอนไหมจะสร้างรังไหมที่ประกอบด้วยเส้นใยและโปรตีนชั้นนอก
ในยุคที่อุตสาหกรรมเครื่องสำอางและสุขภาพให้คุณค่ากับสารธรรมชาติที่มีเรื่องราวและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ การพัฒนาเซริซินที่เคยถูกล้างทิ้ง ให้กลายเป็นสารหลัก (Hero Ingredient) ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง จึงเป็นการเชื่อมโยงระหว่างชุมชนผู้เลี้ยงไหม ผู้แปรรูป และผู้พัฒนาผลิตภัณฑ์ในรูปแบบเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)
คุณสมบัติของเซริซินในเชิงเครื่องสำอาง
เซริซินเป็นโปรตีนที่ประกอบด้วยกรดอะมิโนหลายชนิด โดยมีกรดอะมิโนที่มีคุณสมบัติเก็บความชุ่มชื้น (Moisture-Retaining Amino Acids) ในสัดส่วนสูง คุณสมบัตินี้เป็นพื้นฐานของการใช้เซริซินในผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่เน้นการเก็บความชุ่มชื้น
นอกจากคุณสมบัติในการเก็บความชุ่มชื้น งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาคุณสมบัติของเซริซินในเชิงการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant Activity) และคุณสมบัติในการบำรุงผิว ทำให้เซริซินเป็นสารที่เหมาะกับการพัฒนาในผลิตภัณฑ์ในกลุ่มเซรั่ม ครีมบำรุง โทนเนอร์ และมาส์ก โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่วางตำแหน่งระดับพรีเมียม
มรดกภูมิปัญญาเป็นจุดสื่อสารที่ทรงพลัง
ในตลาดเครื่องสำอางระดับสากล แบรนด์ที่สามารถเชื่อมโยงผลิตภัณฑ์กับเรื่องราวทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่จับต้องได้ มักได้รับการยอมรับในระดับพรีเมียม รังไหมไทยเป็นทรัพยากรที่มีองค์ประกอบครบทั้ง 3 มิติของ “Story-Driven Ingredient” คือมิติทางวัฒนธรรม (ภาพลักษณ์ไหมไทยในระดับสากล) มิติทางชุมชน (เครือข่ายผู้เลี้ยงไหมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) และมิติเชิงสิ่งแวดล้อม (การใช้ของเหลือจากกระบวนการที่มีอยู่แล้ว)
ทำให้เซริซินจากรังไหมไทยเป็นวัตถุดิบที่เหมาะกับแบรนด์ที่ต้องการวางตำแหน่งในกลุ่มผลิตภัณฑ์พรีเมียม กลุ่มผลิตภัณฑ์ที่เน้นเรื่อง Sustainability และกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่เน้นการเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมไทย
การพัฒนาเซริซินให้พร้อมใช้ในสูตร
เซริซินในรูปแบบดิบมีลักษณะของโปรตีนที่ต้องผ่านการแปรรูปก่อนจึงจะใช้ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางได้สะดวก ทรัพย์ ไบโอเทคพัฒนาเซริซินในรูปแบบที่พร้อมใช้ในสูตรเครื่องสำอาง ทั้งในรูปแบบสารละลายที่เข้ากับระบบน้ำได้ดี และในรูปแบบผงที่ใช้ในผลิตภัณฑ์ผงและมาส์ก
การเลือกรูปแบบของสารที่เหมาะกับสูตรของแต่ละผลิตภัณฑ์ช่วยให้แบรนด์ได้สูตรที่มีความสม่ำเสมอและคงตัวตลอดอายุการใช้งาน ทีมงานของทรัพย์ ไบโอเทคให้คำปรึกษาในการเลือกรูปแบบและสัดส่วนของสารที่เหมาะกับแต่ละผลิตภัณฑ์

การนำไปใช้ในผลิตภัณฑ์จริง
ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เซริซินเป็นสารหลักครอบคลุมหลายประเภท ทั้งเซรั่มบำรุงผิวหน้า ครีมบำรุงรอบดวงตา โทนเนอร์ มาส์ก และผลิตภัณฑ์บำรุงผิวกาย โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่วางตำแหน่งในกลุ่ม Anti-Aging กลุ่ม Hydration และกลุ่ม Skin Barrier
ผลิตภัณฑ์ OEM ของทรัพย์ ไบโอเทคที่ใช้สารกลุ่มนี้แล้ว เช่น สูตร Actibiome-Silk Revive Neck Serum เป็นตัวอย่างของการนำเซริซินไปใช้ในผลิตภัณฑ์เซรั่มบำรุงคอที่วางตำแหน่งระดับพรีเมียม
เทรนด์ Silk-Based Beauty ในตลาดระดับสากล
ในวงการเครื่องสำอางระดับสากล ผลิตภัณฑ์ที่ใช้สารจากไหมเป็นหนึ่งในกลุ่มที่ได้รับความสนใจสูงในกลุ่มผู้บริโภคระดับพรีเมียม แบรนด์เครื่องสำอางจากญี่ปุ่น เกาหลี และยุโรปได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ใช้เซริซินและไฟโบรอินเป็นสารหลัก ในผลิตภัณฑ์บำรุงผิวหน้า ผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผม และผลิตภัณฑ์ดูแลผิวกายระดับสปา
จุดต่างของเซริซินจากรังไหมไทยอยู่ที่การเชื่อมโยงกับมรดกทางวัฒนธรรมของไหมไทยที่ได้รับการยอมรับในระดับโลก ทำให้ผลิตภัณฑ์ที่ใช้เซริซินไทยเป็นสารหลักสามารถสื่อสารทั้งคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ของโปรตีนและคุณค่าทางวัฒนธรรมของไหมไทย ซึ่งเป็นการรวมสองมิติของจุดต่างในแบรนด์เดียว
การพัฒนาผลิตภัณฑ์เซรั่มและเครื่องสำอางพรีเมียม
การออกแบบสูตรที่ใช้เซริซินเป็นสารหลักควรพิจารณาความเข้ากันของโปรตีนกับสารอื่นในสูตรและสภาวะการเก็บรักษาที่เหมาะสม เซริซินเข้ากันได้ดีกับสารบำรุงในกลุ่มกรดไฮยาลูรอนิก เปปไทด์ และสารสกัดธรรมชาติอื่นที่เน้นการเก็บความชุ่มชื้น การออกแบบสูตรในรูปแบบเซรั่มเนื้อบางและครีมบำรุงเข้มข้นทั้งสองรูปแบบเหมาะกับการใช้เซริซินเป็นสารหลัก
สำหรับเจ้าของแบรนด์ที่ต้องการสร้างไลน์ผลิตภัณฑ์ระดับพรีเมียม การใช้เซริซินไทยร่วมกับการเล่าเรื่องของหัตถกรรมไหมและความสัมพันธ์กับชุมชนผู้เลี้ยงไหม เป็นกลยุทธ์ที่ช่วยให้ผลิตภัณฑ์มี Story ที่จับใจผู้บริโภคและสามารถวางตำแหน่งในระดับราคาที่สูงกว่าผลิตภัณฑ์ทั่วไป
พันธมิตรเครือข่ายผู้เลี้ยงไหมและงานวิจัย
การพัฒนาเซริซินของทรัพย์ ไบโอเทคเชื่อมโยงกับเครือข่ายผู้เลี้ยงไหมและเครือข่ายงานวิจัยจากมหาวิทยาลัย ทำให้วัตถุดิบที่ใช้มีที่มาที่ตรวจสอบได้ และมีการพัฒนาในเชิงวิทยาศาสตร์อย่างต่อเนื่อง รูปแบบการทำงานนี้สนับสนุนทั้งชุมชนผู้เลี้ยงไหมในประเทศ และส่งเสริมการต่อยอดทรัพยากรไทยในเชิงพาณิชย์
แบรนด์ที่เลือกใช้เซริซินของทรัพย์ ไบโอเทคจึงไม่ได้เพียงได้สารที่มีคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังได้เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานที่สร้างคุณค่าเชิงเศรษฐกิจให้กับชุมชนต้นน้ำ ซึ่งเป็นเรื่องราวที่สื่อสารกับผู้บริโภคได้อย่างทรงพลัง
ก้าวต่อไปกับทรัพย์ ไบโอเทค
หากคุณกำลังพัฒนาแบรนด์เครื่องสำอางที่ต้องการสารหลักที่เชื่อมโยงกับมรดกภูมิปัญญาไทย มีคุณค่าทางวิทยาศาสตร์ และเหมาะกับการวางตำแหน่งระดับพรีเมียม Silk Cocoon Series ของทรัพย์ ไบโอเทคเป็นตัวเลือกที่ครบทั้งเรื่องราวและความพร้อมใช้
ปรึกษาทีมเราเพื่อรับคำแนะนำในการเลือกรูปแบบของเซริซินที่เหมาะกับสูตรและเป้าหมายของแบรนด์คุณ พร้อมรับเอกสารมาตรฐาน 4 ฉบับ ได้แก่ ใบรับรองผลการวิเคราะห์ (Certificate of Analysis, CoA) เอกสารความปลอดภัย (Material Safety Data Sheet, MSDS) เอกสารเทคนิค (Technical Data Sheet, TDS) และเอกสารข้อกำหนดเฉพาะ (Specification Sheet)
ทรัพย์ ไบโอเทค: Innovation Partner
สำหรับเจ้าของแบรนด์และโรงงาน
ที่ต้องการสารออกฤทธิ์จากทรัพยากรไทย พร้อมข้อมูลที่พิสูจน์ได้
Discover Scientifically Supported Active Ingredients
แหล่งอ้างอิง (References)
- กรมหม่อนไหม. (2567). สถิติการผลิตรังไหมและอุตสาหกรรมไหมไทย.
- Mordor Intelligence. (2024). Sericin Market Report and Growth Forecast.
- Journal of Cosmetic Dermatology. (2022). Sericin Amino Acid Profile and Cosmetic Applications.
- ทรัพย์ ไบโอเทค. (2567). Silk Cocoon Series และสารสกัดจากรังไหม. zubbbiotech.com/our-ingredients
- ทรัพย์ ไบโอเทค. (2567). บริการพัฒนาคอนเซปต์สารและพัฒนาสูตร. zubbbiotech.com/services
- มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2567). บริษัท เค-เอพีไอ จำกัด: บริษัทร่วมทุนระหว่างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และทรัพย์ ไบโอเทค.