บริการปรับมาตรฐานสารสกัด (Extract Standardization Service)
ทำให้ลอตหน้าเหมือนลอตนี้
ปัญหาที่มาถึงหลังจากขายได้แล้ว
ปัญหาที่เจ้าของแบรนด์เจอบ่อยที่สุดไม่ได้เกิดตอนเริ่มต้น แต่เกิดตอนสั่งผลิตรอบที่สอง
ลอตแรกทุกอย่างเรียบร้อย ผลิตภัณฑ์ออกขาย ลูกค้าตอบรับดี แล้วเมื่อสั่งวัตถุดิบรอบใหม่กลับพบว่าสีไม่เหมือนเดิม กลิ่นเปลี่ยนไป หรือผลวิเคราะห์ออกมาไม่ตรงกับตัวเลขที่แจ้งไว้บนฉลากที่พิมพ์ไปแล้ว บางรายรุนแรงถึงขั้นที่โรงงานผลิตอาหารเสริมปลายทางปฏิเสธไม่รับวัตถุดิบ เพราะสูตรที่ตั้งไว้ใช้กับค่าใหม่ไม่ได้
เรื่องนี้ไม่ใช่ความบังเอิญและไม่ใช่ความผิดของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นธรรมชาติของวัตถุดิบจากพืช สารสกัดจากพืชชนิดเดียวกันที่ปลูกคนละแปลง เก็บเกี่ยวคนละฤดู หรือแม้แต่ต้นเดียวกันคนละปี ให้ปริมาณสารสำคัญไม่เท่ากัน
บริการปรับมาตรฐานคือกระบวนการที่ทำให้ความแปรผันนั้นถูกควบคุมให้อยู่ในกรอบที่ยอมรับได้ และเป็นสิ่งที่แยกสารสกัดเกรดอุตสาหกรรมออกจากสารสกัดที่ขายกันทั่วไป
สารสกัดมาตรฐานต่างจากสารสกัดทั่วไปอย่างไร
ความต่างอยู่ที่สิ่งที่สเปกรับประกัน
สารสกัดทั่วไปบอกได้แค่ว่าทำมาจากพืชอะไร ส่วนไหน และใช้อัตราส่วนสกัดเท่าไร เช่น สารสกัดขมิ้นชัน อัตราส่วน 10:1 ข้อมูลชุดนี้บอกว่ามีการทำให้เข้มข้นขึ้นสิบเท่าโดยน้ำหนัก แต่ไม่ได้บอกว่าสิ่งที่เข้มข้นขึ้นคือสารที่คุณต้องการหรือสารอื่นที่ติดมา
สารสกัดมาตรฐาน หรือ Standardized Extract ระบุเพิ่มว่ามีสารสำคัญตัวใดในปริมาณเท่าใด วิเคราะห์ด้วยวิธีอะไร และปริมาณนั้นถูกควบคุมให้อยู่ในช่วงเดิมทุกลอต เช่น สารสกัดขมิ้นชัน มีเคอร์คูมินอยด์ไม่น้อยกว่า 95% วิเคราะห์ด้วยวิธีโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (High Performance Liquid Chromatography, HPLC)
แบบหลังคือสิ่งที่โรงงานรับผลิตอาหารเสริมและผู้ซื้อต่างประเทศต้องการ เพราะเขาต้องใช้ตัวเลขนี้ไปคำนวณสูตร กำหนดปริมาณต่อหน่วยบริโภค และเขียนฉลาก ถ้าตัวเลขแกว่ง สูตรทั้งสูตรต้องคำนวณใหม่ทุกครั้ง ซึ่งไม่มีโรงงานไหนอยากทำ
ทำไมสารสกัดชื่อเดียวกันถึงราคาต่างกันหลายเท่า
คำถามนี้เป็นคำถามที่เราได้ยินบ่อยที่สุด และคำตอบมีสามชั้น
ชั้นแรกคือเปอร์เซ็นต์สารสำคัญ ยิ่งสูงยิ่งต้องผ่านขั้นตอนทำให้บริสุทธิ์มากขึ้น และในทุกขั้นตอนที่แยก จะมีสารเป้าหมายส่วนหนึ่งสูญไปกับส่วนที่ทิ้ง ต้นทุนจึงเพิ่มแบบไม่เป็นเส้นตรง
ชั้นที่สองคือวิธีวิเคราะห์ที่ใช้ยืนยันค่า วิธีที่แม่นยำกว่าและเจาะจงกว่ามีต้นทุนสูงกว่า แต่ให้ตัวเลขที่เชื่อถือได้กว่า ผู้ขายบางรายเลือกใช้วิธีที่วัดรวมสารกลุ่มใกล้เคียงเข้าไปด้วย ทำให้ตัวเลขดูสูงกว่าความเป็นจริง
ชั้นที่สามคือความสม่ำเสมอที่รับประกัน ผู้ผลิตที่ควบคุมได้ตั้งแต่แปลงปลูก มีระบบผสมลอต และมีข้อมูลย้อนหลังหลายรอบ ย่อมมีต้นทุนสูงกว่าผู้ที่ขายตามที่ได้ในแต่ละครั้ง
การเทียบราคาโดยดูแค่ชื่อพืชและอัตราส่วนสกัดจึงเป็นการเทียบที่ไม่มีความหมาย เราแนะนำให้เทียบที่สเปกเดียวกัน วิธีวิเคราะห์เดียวกัน และดูว่าผู้ขายรับประกันช่วงค่าไว้หรือไม่
ขั้นตอนการทำงานของเรา
การกำหนดสารตัวชี้วัด เป็นขั้นแรกและเป็นขั้นที่กำหนดทุกอย่างหลังจากนั้น เราเลือกสารที่จะใช้เป็นตัวควบคุมโดยอ้างอิงจากตำรามาตรฐาน จากงานวิจัยที่สนับสนุนการใช้งาน และจากข้อกำหนดของตลาดปลายทาง สำหรับสมุนไพรไทยหลายชนิดมีข้อกำหนดคุณภาพและวิธีวิเคราะห์ระบุไว้แล้วในเภสัชตำรับสมุนไพรไทย ซึ่งเราใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงเพื่อให้ผลเทียบกับผู้ผลิตรายอื่นได้ (กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, 2564)
การกำหนดวิธีวิเคราะห์ ต้องระบุให้ชัดและเขียนกำกับไว้ในเอกสารทุกฉบับ เพราะวิธีต่างกันให้ค่าต่างกัน หากลูกค้าปลายทางใช้วิธีอื่น เราจะแจ้งให้ทราบล่วงหน้าว่าตัวเลขที่เขาวัดได้อาจต่างจากของเรา และตกลงกันตั้งแต่ต้นว่าจะยึดวิธีใดเป็นเกณฑ์
การปรับค่าให้เข้าสเปก ทำได้สองทาง ทางแรกคือทำให้บริสุทธิ์เพิ่มเพื่อยกค่าขึ้น ทางที่สองคือผสมกับสารพาที่ตกลงกันไว้เพื่อลดค่าลงให้อยู่ในช่วงที่กำหนด ทางที่สองฟังดูแปลกสำหรับคนนอกวงการ แต่เป็นวิธีมาตรฐานที่จำเป็น เพราะสเปกที่ดีคือช่วงค่า ไม่ใช่ค่าต่ำสุด สินค้าที่ค่าสูงเกินช่วงก็สร้างปัญหาให้สูตรปลายทางได้เช่นกัน
การผสมลอต เป็นเครื่องมือหลักในการควบคุมความสม่ำเสมอ เรารวมลอตที่ค่าต่างกันในสัดส่วนที่คำนวณไว้เพื่อให้ได้ค่าเป้าหมายเดียวกัน ทุกลอตที่นำมาผสมต้องผ่านเกณฑ์ความปลอดภัยและมีเอกสารกำกับครบก่อนเสมอ
การยืนยันผล วิเคราะห์ซ้ำหลังปรับ แล้วออกใบรับรองผลพร้อมเอกสารข้อกำหนดคุณภาพที่ใช้เป็นเอกสารแนบสัญญาได้
สิ่งที่คุณจะได้รับ
สารสกัดที่ค่าสารสำคัญอยู่ในช่วงที่ตกลง พร้อมใบรายงานผลวิเคราะห์รายลอตที่ระบุวิธีวิเคราะห์กำกับทุกค่า
สิ่งที่มีค่ามากที่สุดในบริการนี้คือ เอกสารข้อกำหนดคุณภาพ (Specification Sheet) ซึ่งเป็นเอกสารที่ระบุว่าสารสกัดตัวนี้ต้องมีค่าอะไรอยู่ในช่วงไหนบ้าง ใช้แนบเป็นภาคผนวกของสัญญาซื้อขายได้ ใช้เป็นเกณฑ์ตรวจรับได้ และใช้ประกอบการยื่นขออนุญาตได้ เอกสารฉบับนี้คือสิ่งที่เปลี่ยนความสัมพันธ์กับผู้ซื้อจากการซื้อขายครั้งเดียว ไปเป็นความสัมพันธ์ระยะยาวที่มีเกณฑ์ชัดเจนทั้งสองฝ่าย
นอกจากนั้นคุณจะได้แผนการควบคุมความสม่ำเสมอสำหรับการสั่งซื้อรอบถัดไป ซึ่งระบุว่าต้องเตรียมวัตถุดิบอย่างไรและควรสั่งล่วงหน้ากี่เดือนเพื่อให้ทันฤดูกาลที่ให้สารสำคัญสูงสุด
สิ่งที่คุณต้องเตรียม
สารสกัดตั้งต้น หรือให้เราผลิตให้ตั้งแต่ต้น กรณีหลังควบคุมได้ดีกว่าเพราะเราเลือกวัตถุดิบและวิธีสกัดให้สอดคล้องกับค่าเป้าหมายได้ตั้งแต่แรก
สารตัวชี้วัดและช่วงเปอร์เซ็นต์ที่ต้องการ หากยังไม่ทราบ เราช่วยกำหนดให้จากมาตรฐานที่ใช้กันในตลาดของคุณ นี่รวมอยู่ในขั้นประเมิน ไม่คิดแยก
ข้อกำหนดของลูกค้าปลายทางหรือประเทศที่จะส่งออก เพราะบางตลาดกำหนดสารตัวชี้วัดคนละตัวกับที่ใช้ในไทย และข้อจำกัดด้านสารพาที่ใช้ได้ เช่น ต้องไม่มีสารก่อภูมิแพ้ ต้องเป็นฮาลาล หรือต้องไม่มีส่วนประกอบจากข้าวโพด
ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น เทียบกับสิ่งที่ประหยัดได้
คำถามที่ตามมาทุกครั้งหลังจากเราอธิบายเรื่องนี้จบ คือสารสกัดมาตรฐานแพงกว่าเท่าไร คำตอบตรงไปตรงมาคือแพงกว่าแน่นอน เพราะมีขั้นตอนวิเคราะห์เพิ่ม มีการปรับค่าเพิ่ม และมีวัตถุดิบบางส่วนที่ต้องคัดออกเพราะปรับให้เข้าเกณฑ์ไม่ได้ แต่การเทียบราคาต่อกิโลกรัมอย่างเดียวเป็นการเทียบที่ทำให้ตัดสินใจผิดบ่อยที่สุด สิ่งที่ควรเทียบคือต้นทุนต่อหน่วยของสารสำคัญที่ส่งถึงผู้บริโภคจริง ๆ
ลองคิดแบบนี้ ถ้าสูตรของคุณต้องการสารสำคัญปริมาณหนึ่งต่อแคปซูล และสารสกัดที่ไม่ปรับมาตรฐานให้ค่าสวิงอยู่ในช่วงกว้าง คุณมีทางเลือกอยู่สองทาง ทางแรกคือใส่เผื่อไว้ที่ระดับสูงเพื่อให้ลอตที่ค่าต่ำที่สุดยังผ่านเกณฑ์ ซึ่งแปลว่าลอตที่ค่าสูงคุณจ่ายเกินความจำเป็นไปมาก ทางที่สองคือใส่ตามค่าเฉลี่ย แล้วยอมรับความเสี่ยงที่บางลอตจะต่ำกว่าที่ประกาศบนฉลาก ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรรับเลยเมื่อฉลากคือสิ่งที่กฎหมายตรวจได้
เมื่อคำนวณด้วยฐานนี้ ส่วนต่างของราคาต่อกิโลกรัมมักหดลงจนน้อยกว่าที่คิดไว้มาก และในหลายกรณีสารสกัดมาตรฐานกลับถูกกว่าเมื่อคิดต่อหน่วยสารสำคัญ เพราะคุณไม่ต้องเผื่อ
นอกจากนั้นยังมีต้นทุนอีกชุดที่ไม่ปรากฏในใบเสนอราคา แต่ปรากฏในปีที่สองของแบรนด์เสมอ ต้นทุนของการเปลี่ยนสูตรทุกครั้งที่เปลี่ยนลอตวัตถุดิบ ต้นทุนของการวิเคราะห์ซ้ำเพื่อยืนยันว่าสูตรใหม่ยังได้ค่าเดิม ต้นทุนของการที่ผู้บริโภคประจำรู้สึกว่าสินค้าล็อตนี้ไม่เหมือนล็อตก่อน และในกรณีที่หนักที่สุดคือต้นทุนของการเรียกคืนสินค้าเมื่อผลตรวจของหน่วยงานกำกับดูแลไม่ตรงกับที่ระบุบนฉลาก
เราจึงมักแนะนำให้ลูกค้าตัดสินใจเรื่องนี้ด้วยคำถามเดียว คือคุณตั้งใจจะขายสินค้าตัวนี้ต่อเนื่องกี่ปี ถ้าคำตอบคือครั้งเดียวจบ สารสกัดทั่วไปที่มีเอกสารครบก็เพียงพอ แต่ถ้าคำตอบคือหลายปีและตั้งใจให้เป็นสินค้าหลักของแบรนด์ การจ่ายส่วนต่างตั้งแต่ลอตแรกคือการซื้อความสบายใจในระยะยาวที่ราคาถูกที่สุดเท่าที่จะหาได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: การผสมลอตทำให้คุณภาพลดลงไหม
A: ไม่ ถ้าทุกลอตที่นำมาผสมผ่านเกณฑ์ความปลอดภัยและมีเอกสารกำกับครบ การผสมลอตเป็นวิธีมาตรฐานที่ใช้ควบคุมความสม่ำเสมอในทุกอุตสาหกรรมที่ใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ สิ่งที่ต้องระวังคือต้องบันทึกได้ว่าลอตผสมนี้ประกอบด้วยลอตย่อยใดบ้าง เพื่อให้ตามรอยย้อนกลับได้หากเกิดปัญหา
Q: เปอร์เซ็นต์ยิ่งสูงยิ่งดีไหม
A: ไม่เสมอไป ค่าที่สูงขึ้นแลกมาด้วยต้นทุนที่เพิ่มแบบไม่เป็นเส้นตรง และบางสูตรมีข้อจำกัดเรื่องการละลาย รสชาติ หรือความคงตัวที่ทำให้ค่าสูงเกินไปกลับใช้งานยาก เราช่วยกำหนดค่าที่พอดีกับผลิตภัณฑ์ของคุณ ไม่ใช่ค่าที่สูงที่สุดที่ทำได้
Q: ค่าที่ระบุคิดบนฐานแห้งหรือฐานที่มีความชื้น
A: ต้องระบุให้ชัดทั้งสองฝ่าย เพราะเป็นจุดที่เกิดข้อโต้แย้งบ่อยที่สุด เราระบุฐานที่ใช้คำนวณไว้ในเอกสารเสมอ และแนะนำให้คุณตรวจสอบว่าผู้ขายรายอื่นที่คุณเทียบราคาด้วยใช้ฐานเดียวกันหรือไม่
Q: ทำสเปกให้ตรงกับที่โรงงานรับผลิต (Original Equipment Manufacturer, OEM) อาหารเสริมกำหนดได้ไหม
A: ได้ ส่งข้อกำหนดของโรงงานมาให้เรา แล้วเราจะประเมินว่าทำได้ในกรอบราคาเท่าไร และถ้าข้อกำหนดบางข้อทำไม่ได้ในทางเทคนิค เราจะบอกตรง ๆ พร้อมเสนอทางเลือกที่ใกล้เคียงที่สุด
Q: การเคลมสรรพคุณอ้างอิงจากค่าที่ปรับมาตรฐานได้ไหม
A: ค่าที่ปรับมาตรฐานใช้บอกองค์ประกอบได้ แต่การเคลมผลต่อร่างกายต้องอ้างอิงงานวิจัยและอยู่ในกรอบที่กฎหมายกำหนดตามประเภทผลิตภัณฑ์ (พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562, 2562)
Q: ใช้เวลากี่วัน
A: ขึ้นกับว่าต้องทำให้บริสุทธิ์เพิ่มหรือใช้วิธีผสมลอต และนับการวิเคราะห์ยืนยันแยกอีกส่วนหนึ่ง เราระบุจำนวนวันทำการไว้ในใบเสนอราคา
ก้าวต่อไป
ส่งสเปกที่ลูกค้าปลายทางกำหนด หรือบอกเราว่าจะขายให้ตลาดไหน มาที่ info@zubbbiotech.com หรือ LINE @zubbbiotech เราจะเสนอสารตัวชี้วัด ช่วงค่าที่เหมาะสม วิธีควบคุมความสม่ำเสมอ และกรอบราคากลับให้โดยเร็วที่สุด
ติดต่อสอบถามและขอใบเสนอราคา
ส่งรายละเอียดงานของคุณมาได้ที่ ติดต่อเรา หรือ LINE @zubbbiotech · โทร 089-056-5651 · 097-297-1777 · อีเมล info@zubbbiotech.com
แหล่งอ้างอิง (References)
- กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. (2564). เภสัชตำรับสมุนไพรไทย ฉบับ พ.ศ. 2564 [Thai herbal pharmacopoeia 2021]. สำนักยาและวัตถุเสพติด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์.
- พระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562. (2562, 30 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, 136(ตอนที่ 56 ก), 1–29.